सुनसरी । नेपालमा दुग्ध उत्पादन र पशुपालन व्यवसायलाई व्यावसायिक बनाउने प्रयास भइरहेका बेला किसानलाई उन्नत जातका पशु उपलब्ध गराउने कार्यक्रमलाई प्रभावकारी उपायका रूपमा हेरिएको छ।
यही उद्देश्यलाई केन्द्रमा राख्दै राष्ट्रिय भैंसी अनुसन्धान कार्यक्रम सुनसरीले किसानलाई उन्नत जातका पाडा वितरण गरेको छ।
सुनसरीको तरहरास्थित राष्ट्रिय भैंसी अनुसन्धान कार्यक्रमले बिहीबार भैंसी दिवसको अवसर पारेर सुनसरी, मोरङ, उदयपुर र सप्तरीका विभिन्न कृषक समूहलाई एक–एक वटा उन्नत जातका बिउ पाडा वितरण गरेको हो।
कार्यक्रमले भैंसीपालनप्रति किसानको आकर्षण बढाउनुका साथै स्थानीय भैंसीको नश्ल सुधारमार्फत उत्पादन क्षमता वृद्धि गर्ने अपेक्षा गरिएको छ।
नेपालमा अधिकांश किसान परम्परागत भैंसीपालनमा निर्भर रहँदा गुणस्तरीय प्रजनन सामग्रीको अभावले उत्पादन र उत्पादकत्वमा अपेक्षित सुधार हुन सकेको छैन।
यस्तो अवस्थामा उन्नत जातका पाडाको प्रयोगबाट भैंसीको नश्ल सुधार हुने, दूध उत्पादन क्षमता बढ्ने तथा किसानको आम्दानीमा समेत सकारात्मक प्रभाव पर्ने विज्ञहरूको भनाइ छ।
कार्यक्रमका प्रमुख पवन झाले वितरण गरिएका बिउ पाडाको प्रयोगबाट उन्नत जातको प्रजनन सम्भव हुने बताए।
उनका अनुसार स्थानीय स्तरमा गुणस्तरीय प्रजनन सेवा विस्तार गर्न सके भैंसीपालन व्यवसाय थप व्यावसायिक र लाभदायक बन्न सक्छ।
कृषि तथा पशुपालन क्षेत्रका जानकारहरूका अनुसार केवल पाडा वितरणले मात्र दीर्घकालीन परिणाम दिन सक्दैन।
किसानलाई प्राविधिक परामर्श, पशु स्वास्थ्य सेवा, पोषण व्यवस्थापन तथा बजार पहुँचसँग जोड्न सके मात्रै यस्ता कार्यक्रमको वास्तविक प्रतिफल प्राप्त हुनेछ।
त्यसैले अनुसन्धान केन्द्रले सुरु गरेको यो पहललाई नश्ल सुधारसँगै समग्र भैंसीपालन प्रवर्द्धनको रणनीतिसँग जोडेर अघि बढाउनुपर्ने आवश्यकता देखिएको छ।
दुग्ध उत्पादनमा महत्वपूर्ण योगदान पुर्याउँदै आएको भैंसीपालन क्षेत्रलाई आधुनिक र प्रतिस्पर्धी बनाउन उन्नत प्रजनन कार्यक्रमको विस्तार अपरिहार्य मानिएको छ।
तरहराबाट सुरु गरिएको यो अभियानले पूर्वी नेपालका किसानमा भैंसीपालनप्रति नयाँ उत्साह थप्ने अपेक्षा गरिएको छ।

















